Zastanawialiście się kiedyś, jak to jest tłumaczyć filmy? Wszyscy zapewne wiecie, że są różne sposoby docierania do odbiorców mówiących innymi językami niż oryginalny język filmu. Być może którąś opcję lubicie najbardziej, a filmów z inną w ogóle nie oglądacie? W tym artykule dowiecie się więcej o jednej bardzo szczególnej i wcale nie tak powszechnej na całym świecie technice tłumaczeniowej! 

 

Jakie są sposoby tłumaczenia filmów? 

Wyróżnia się dokładnie trzy sposoby: napisy, dubbing i tytułowy lektor! W dubbingu głosy w nagranym materiale są wymieniane na inne, nie usłyszycie więc oryginalnych głosów. Napisy to oczywiście dodanie tłumaczenia w formie pisemnej na ekranie, bez wyciszania czy wycinania oryginalnej ścieżki dźwiękowej. A czym jest właściwie lektor? 

 

Lektor filmowy, zwany również szeptanką czy tłumaczeniem lektorskim, polega na nałożeniu ścieżki dźwiękowej z tłumaczeniem na oryginalną ścieżkę dźwiękową. Oryginalna ścieżka jest więc słyszalna, np. kiedy wypowiedź w języku, w którym film został nagrany, jest dłuższa niż tłumaczenie. I chociaż w Polsce najczęściej spotykamy się z tłumaczeniami czytanymi w całości przez jedną osobę, to istnieje również szeptanka wielogłosowa, czyli taka, gdzie możemy zauważyć podział na role. Jest to technika stosowana często m. in. w Rosji, choć coraz bardziej wypiera ją dubbing. Co ciekawe, wielogłosowość wcale nie oznacza, że każdemu głosowi oryginalnemu przypisywany jest inny lektor. Obsadzane lektorskie role to najczęściej głos mężczyzn, głos kobiet, głos dziewczynek i głos chłopców. 

 

Tłumaczenie lektorskie to zabieg stosowany w byłych państwach ZSRR oraz w Polsce! Powodów fenomenu tej techniki jest kilka. Zwycięstwo nad napisami zapewnił fakt, że po drugiej wojnie światowej używane telewizory miały to do siebie, że były po prostu za małe na wyświetlanie napisów w czytelnej formie. W starciu z dubbingiem lektor wygrał dzięki dużo niższym kosztom produkcji i krótszym czasie realizacji. I tym sposobem polscy, między innymi, widzowie do dzisiaj mogą oglądać całe mnóstwo filmów z szeptanką! 

Statystyki różnych źródeł pokazują jednak, że coraz mniej osób wybiera film z tłumaczeniem lektorskim, gdy ma do wyboru napisy lub dubbing. Czy to oznacza, że niedługo zupełnie zapomnimy o lektorze w telewizorze? A może jednak szeptanka przeżyje swoją drugą młodość?

 

 

                                                              Tekst:                                        Tłumaczenie:                                       Korekta: